Museum Prinsenhof Delft onderzoekt deelcollectie met Indonesische objecten

Eén jaar na de sluiting van de eerste aanvraagronde van de Regeling Herkomstonderzoek Koloniale Collecties zijn de eerste tien onderzoeksprojecten grotendeels afgerond. Museum Prinsenhof Delft doet onderzoek naar twaalf objecten uit de deelcollectie Nusantara, die vanuit Indonesië en via de collecties van verschillende instellingen uiteindelijk onder beheer kwamen van het museum.

De Indische Instelling in Delft werd in 1864 opgericht als opleidingsinstituut voor Nederlandse koloniale ambtenaren die werden uitgezonden naar het huidige Indonesië. De objecten die door de instelling waren verzameld werden in het onderwijs gebruikt. Na de opheffing van de Indische Instelling in 1901, werd in 1911 een etnografisch museum opgericht om de collectie te bewaren. Dit werd uiteindelijk Museum Nusantara.

Museum Nusantara sloot in 2013 haar deuren, waarna de collectie werd ontzameld en herbestemd aan verschillende musea in binnen- en buitenland. Een klein deel van de collectie bleef in Delft en kwam onder het beheer van Museum Prinsenhof. De deelcollectie Nusantara bestaat uit ongeveer 460 objecten, waaronder kleding, religieuze objecten, poppen, meubels, (miniatuur)wapens en sieraden.

De deelcollectie Nusantara

Met financiële steun van het Consortium Koloniale Collecties onderzoekt het museum de herkomstgeschiedenis van twaalf objecten uit de deelcollectie. Daarbij staan de volgende vragen centraal:

• Hoe kwamen koloniale objecten uit Indonesië terecht in Delft?

• Waar komen ze vandaan, hoe zijn ze verzameld en waarom belandden zij in de etnografische collectie van de Indische instelling of Museum Nusantara?

• Wat vertellen deze objecten ons over de relatie tussen Delft en Indonesië?

• Wat is de betekenis van de objecten voor de gemeenschappen van herkomst?

Koloniale banden tussen Delft en Indonesië

Museum Prinsenhof Delft wil na hun verbouwing het verhaal van de koloniale geschiedenis van Delft transparant en completer tonen aan hun bezoekers. Het delen van de herkomstgeschiedenis van deze objecten is een onderdeel hiervan. De resultaten van het onderzoek krijgen daarom een plek in de nieuwe vaste presentatie van het museum. In het stadsprogramma de Delftse Blik gaat het museum tevens met bezoekers en Delftenaren in gesprek over deze collectie. Door de verhalen van de collectie breed te delen biedt het museum na de heropening een nieuw perspectief op de koloniale relatie tussen Delft en Indonesië.

Meerwaarde van herkomstonderzoek

Ondanks dat het onderzoek zich heeft gericht op twaalf specifieke objecten, heeft het herkomstonderzoek ook informatie over andere objecten en belangrijke aspecten van de verweven koloniale geschiedenis aan het licht gebracht. Het onderzoek heeft namelijk vooral laten zien hoe sterk de Indische Instelling verweven was met het koloniale systeem, en hiermee ook de deelcollectie van het museum.

Het Consortium Koloniale Collecties ondersteunt samenwerking en onderzoek bij musea, onderzoeksinstellingen en archieven om nieuwe kennis te vergaren over deze verweven koloniale geschiedenis. We delen expertise, onderzoeksmethoden en maken financiële middelen beschikbaar, waardoor collectiebeherende instellingen – zoals Museum Prinsenhof Delft – verrijkend onderzoek kunnen doen naar de koloniale herkomst van hun collectie.

Wil je zelf meer weten over de rol van ambtenaren in het verzamelen van objecten uit koloniale context? Het NIOD ontwikkelde hierover digitale zoekhulpen voor het Consortium Koloniale Collecties, waarin ook Museum Nusantara als belangrijke instelling is opgenomen. Deze zoekhulpen bieden handvatten voor onderzoekers en geïnteresseerden die koloniale objecten en hun verhalen beter willen begrijpen.