Datum: 9 april 2026
Tijd: 16:00
Locatie: Verzetsmuseum Amsterdam
Organisatie: Expertisecentrum Restitutie (ECR) van het NIOD en het Verzetsmuseum Amsterdam
Voertaal: Nederlands
Het Expertisecentrum Restitutie (ECR) van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies en Verzetsmuseum Amsterdam presenteren Roofkunst Ontrafeld, een lezingenreeks die zich richt op de minder belichte kanten van roofkunst en restitutie. Historici verbonden aan het NIOD presenteren recent onderzoek en verrassende inzichten en gaan de dialoog aan met het publiek, onder leiding van moderator Yuki Kho. Op 9 april zal historicus en herkomstonderzoek Daniël Hendrikse de lezing Op het kruispunt van onrecht: ‘koloniale kunst’ en de Tweede Wereldoorlog presenteren.
Onderzoek naar kunstroof tijdens WOII en naar koloniale collecties wordt meestal gescheiden, waarbij wetenschappelijke specialisatie en morele bezwaren samenhangend onderzoek in de weg staan. Tijdens deze lezing wordt aan de hand van concrete voorbeelden gezocht naar het historisch kruispunt tussen beide onderzoeksvelden. Daarbij wordt ingegaan op de vraag: Wat te doen met objecten waarbij mogelijk sprake is van gelaagd bezitsverlies: eerst onder invloed van kolonialisme en vervolgens door toedoen van de Duitse bezetter?
Opening expo: Her Love, Her StoryDatum: 8 februari 2026
Tijd: 15:00-17:00
Locatie: OBA Oosterdok (Openbare Bibliotheek Amsterdam), Theater
Organisatie: Our HERitage, OBA
Voertaal: Nederlands
Op 8 februari opent bij OBA de foto tentoonstelling Her Love, Her Story, samengesteld door het project Our HERitage. Deze tentoonstelling presenteert portretten van 11 Caribische voormoeders, samengebracht uit alle windstreken. Hun verhalen laten zien hoe liefde en kracht de samenleving van nu vormen. De expositie is van 3 februari tot en met 9 maart te zien op de fotogalerij bij OBA.
Het openingsprogramma start zondagmiddag 8 februari in het Theater op de 7e verdieping met een welkomstwoord door Our HERitage-oprichter Fausia S. Abdul. Keynotespreker is prof. Valika Smeulders (Rijksmuseum & Consorium Koloniale Collecties). Verder met auteurs Liesbeth Smit en Susi & Simba Mosis en deelnemers Tiarra Simon en Robby Kibbelaar. De middag sluiten we af met een intense performance van Reframing HERstory Art Foundation over slavernij en vrouw-zijn.
Workshop: Relational heritage spacesDatum: 27 januari 2026
Tijd: 10:00-17:00
Locatie: Oude Boteringestraat 36, Faculteit van Religiewetenschappen, Rijksuniversiteit Groningen
Organisatie: Nederlandse afdeling van de Association of Critical Heritage Studies
Voertaal: Engels
Op 27 januari 2026, organiseert de Nederlandse afdeling van de Association of Critical Heritage Studies hun eerste workshop. Het thema van de workshop is relationaliteit in erfgoed studies. Het programma omvat keynote lezingen van Hester Dibbits (Reinwardt Academie) en Cindy Zalm (Wereldmuseum & Consortium Koloniale Collecties). Restitutie is één van de onderwerpen die centraal staat bij deze workshop.
Seminar: Rijksmuseum, collectie en onderzoekDatum: 15 januari, 2026
Tijd: 15:30-17:00 (CET)
Locatie: KITLV, Herta Mohr (Kamer 1.30) en online via Zoom.
Organisatie: Koninklijk Nederlands Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV)
Voertaal: Engels
In 2026 viert KITLV zijn 125ste jubileum. Voor de jubileum seminar serie, nodigt KITLV sprekers uit die in de afgelopen 25 jaar hebben samengewerkt met het instituut, als fellow of in gezamenlijke onderzoeksprojecten. Voor de eerste seminar, heeft KITLV Valika Smeulders (Rijksmuseum) uitgenodigd voor een middag over het Rijksmuseum, de collectie en het onderzoek.
[De tekst gaat verder in het Engels]
The Rijksmuseum in Amsterdam is renowned world wide for its art collection, with the seventeenth century at its heart, featuring Rembrandt, Vermeer and Frans Hals. As many European national museums built in the 19th century, its focus has been on the pride and glory of the Netherlands. Still, the 17th century is also the century of the foundation of the Dutch East India and West India Companies.
How does a Dutch museum re-invent itself to align with new insights and societal changes? How are the museum field and research focuses and policies changing? In her talk, Valika Smeulders will be reflecting on the work the museum has been doing in recent years, and looking forward into the coming years.
Symposium: het landschap en cultureel erfgoed van Saba en Sint EustatiusDatum: 19 februari 2026
Tijd: 15:00-19:00
Locatie: Amersfoort, Oranjestad (Sint Eustatius) en online
Organisatie: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de Openbare Lichamen van Saba en Sint Eustatius.
Voertaal: Engels
Saba en Sint Eustatius zijn twee kleine eilanden in het Caribisch gebied. Binnen het Koninkrijk der Nederlanden hebben zij, samen met Bonaire, de status van ‘bijzondere gemeente’. De geschiedenis van Saba en Sint Eustatius gaat duizenden jaren terug. Van dit verleden is in het landschap nog veel terug te vinden. Experts van Saba en Sint Eustatius, uit het Caribisch gebied en uit Europees Nederland hebben dit cultureel erfgoed onderzocht en beschreven. Op 19 februari 2026 presenteren zij dit op een symposium, georganiseerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de Openbare Lichamen van Saba en Sint Eustatius.
Op Saba, The Unspoiled Queen van de Cariben, hebben mensen zichzelf steeds aangepast aan veranderende omstandigheden. De natuur is er ongerept en het eiland is befaamd om haar nevelbos op de vulkaan en koraalrif in de Saba Bank. Sint Eustatius, The Historical Gem van de Cariben, kent een heel andere geschiedenis. Het was ooit het centrum van de Caribische handel. Producten uit alle windstreken werden er verhandeld, maar het was ook een belangrijke haven voor de handel in tot slaaf gemaakten. Beide eilanden kennen tegenwoordig hun geheel eigen architectuur, landschappen, feesten en tradities.
Het landschap en erfgoed van Saba en Sint Eustatius zijn voor de eerste keer samengebracht in twee boeken en op digitaal beschikbare kaarten. Dit is nodig, want de ruimtelijke opgaven zijn groot. Toerisme, woningbouw, demografische ontwikkelingen en klimaatverandering vormen een bedreiging voor het karakter van beide eilanden.
Met een live verbinding wordt op deze dag een connectie gelegd tussen Sint Eustatius en Amersfoort. Zo kunnen zowel de bewoners van Caribisch Nederland als die van Europees Nederland de gedeelde geschiedenissen van Saba en Sint Eustatius leren kennen.
Humboldtuniversiteit Berlijn | Jubileum Netwerk Koloniale ContextenDatum: 26 november 2025
Tijd: 16:00-19:00
Locatie: Humboldtuniversiteit Berlijn
Organisatie: Humboldtuniversiteit Berlijn, Netwerk Koloniale Contexten
Voertaal: Duits/Engels
Op 26 november 2025 viert het Netwerk Koloniale Contexten van de Humboldtuniversiteit in Berlijn hun 5-jarig bestaan. Ter ere hiervan organiseren, nodigen ze geïnteresseerden voor het eerst uit voor een live evenement in Berlijn. Tijdens dit evenement wordt stilgestaan bij de activiteiten en bijeenkomsten georganiseerd over de laatste jaren en wordt naar de toekomst gekeken.
Het programma omvat een rondleiding door de archieven van de kunst bibliotheek en een rondetafelgesprek met Sarah Fründt (German Lost Art Foundation), Andrea Scholz (Staatliche Museen zu Berlin) en Richard Kuba (Frobenius Institute for Research in Cultural Anthropology), gevolgd door een borrel en diner.
Afsluiting Pressing Matter | Rethinking the Restitutionary Moment: What Next?Datum: 27-28 november 2025
Tijd: 09:00-17:00
Locatie: Wereldmuseum Leiden
Organisatie: Pressing Matter, Vrije Universiteit Amsterdam, Wereldmuseum, Research Center for Material Culture
Voertaal: Engels
Het meerjarige onderzoeksproject Pressing Matter: Ownership, Value and the Question of Colonial Heritage in Museums wordt eind 2025 afgesloten. Pressing Matter, gefinancierd door de Nationale Wetenschapsagenda (NWA-NWO) en door de consortiumpartners, onderzocht de toekomst van objecten verzameld uit een koloniale context. Het keek naar de mogelijkheden voor ‘koloniale objecten’ om bij te dragen aan herstel van historisch onrecht en hoe om te gaan met verschillende stakeholders van deze objecten. Deze afsluitende conferentie gaat in op wat Pressing Matter’s kritische vriend Professor Ciraj Rassool, heeft omschreven als de restitutionary moment die samenlevingen op dit moment beleven.
[Tekst gaat verder in het Engels]
This final confernce explores what Pressing Matter’s critical friend, Professor Ciraj Rassool, has described as the restitutionary moment we now inhabit. The conference is conceived of as a series of provocations from distinguished international scholars who have been involved, both both theoretically and practically, in the discussions around the question of what to do with the objects collected during the colonial period that now reside in European Museums. Each presenter is asked to respond to the question ‘what now, what next?’. These presentations will be followed by extended conversations with the different researchers from the Pressing Matter project about their initial aims at the beginning of the project, what we have done, and how these aims may have been revised over the period of the project. Importantly, the conference explores what further work must be done to achieve the kinds of changes that Pressing Matter had imagined at the start of the project: to explore how we might conceive of restitution beyond its programmatic and policy limitations, but also to address the questions that this restitutionary moment raises in national and international contexts about living within the afterlives of colonialism.
Achille Mbembe: A Future of Solidarity
The two-day conference is preceded by a Brainwash Special with Achille Mbembe at the Wereldmuseum Amsterdam on Wednesday 26 November 2025, from 19:00-22:00. In this Brainwash Special, Wayne Modest, Director of Content at Wereldmuseum Amsterdam, will be in conversation with Achille Mbembe to discuss the fractures that define our societies today. How do we hold on to solidarity in a world that seems to divide rather than connect? And what might a future look like in which everyone truly matters?
Seminar: Moving objects, mobilising culture in the context of (de)colonizationDatum: Dinsdag 18 november
Tijd: 15:00-16:30
Locatie: KITLV, Herta Mohr gebouw, kamer 1.30 (Witte Singel 27A, Leiden) en online via Zoom
Organisatie: KITLV/Koninklijk Nederlands Instituut voor Taal-, Land-, en Volkenkunde
Voertaal: Engels
Tijdens dit seminar presenteren de 2025-2026 Fellows van het NIAS-NIOD-KITLV Fellowship Moving Objects, Mobilising Culture hun onderzoek. Het programma omvat presentaties van Panggah Ardiyansyah, Leandro Mathews Cascon en Ganga Dissanayaka.
[De tekst gaat verder in het Engels]
The Moving Objects, Mobilising Culture Fellowship enables researchers and heritage practitioners from formerly colonized countries to access and conduct research on (collections of) objects – whether defined as cultural, historical, ancestral, art or otherwise – which are currently (lost) in the Netherlands, as well as on related archives and documentation. This fellowship is funded by the Colonial Collections Consortium.
The fellows are invited to actively use, reflect on and engage with these collections, but are also encouraged to explore and (re-)establish connections with related communities, collections and sites in the country of origin or other countries. Fellows are encouraged to follow queries regarding the social histories and valuation of objects, in relation to or beyond questions of restitution, and to seek for the signification of objects and their trajectories in space and time, beyond the framings of heritage institutions or national histories.
HERE: Heritage Reflections 2025Datum: Maandag 10 november
Tijd: 14:00 – 17:30
Locatie: Wereldmuseum Amsterdam
Organisatie: Mondriaan Fonds en Wereldmuseum Amsterdam
Voertaal: Engels
Op 10 november 2025 organiseren het Wereldmuseum Amsterdam en het Mondriaan Fonds een nieuwe editie van HERE: Heritage Reflections 2025. HERE is een kennisevent voor nieuwe en ervaren erfgoedprofessionals. Het doel is het samenbrengen van professionals om zo kennisuitwisseling en vernieuwing te stimuleren.
Het programma omvat een plenaire discussie, workshops en rondleidingen door het Wereldmuseum. Tijdens een workshop over herkomstonderzoek zullen sprekers van het Consortium Koloniale Collecties de deelnemers op weg helpen met het gebruik van de Datahub Koloniale Collecties en krijgen deelnemers inzicht in de nieuwe ontwikkelingen rondom het platform.
Datum: Woensdag 1 oktober 2025
Tijd: 10:00 – 17:00
Locatie: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Smallepad 5, Amersfoort
Organisatie: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Nederlandse Kastelenstichting
Voertaal: Nederlands
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de Nederlandse Kastelenstichting (NKS) organiseren op woensdag 1 oktober een bijeenkomst over het gedeeld verleden en een gezamenlijke toekomst bij kastelen en buitenplaatsen. Met experts, en de zaal, bespreken we het erfgoed van kastelen en buitenplaatsen als onderdeel van het koloniaal- en slavernijverleden. Deze bijeenkomst is voor iedereen die zich bezighoudt met het koloniaal- en slavernijverleden en/of de doorwerking daarvan.
Peggy Brandon, gaat in haar keynote in op de aanwezigheid en (on)zichtbaarheid van sporen van slavernij aan de hand van praktijkvoorbeelden. Vervolgens wordt het erfgoed besproken, met speciale aandacht voor Landgoed Prattenburg dat recent onderzoek heeft uitgevoerd. De ochtend wordt afgesloten met een presentatie van de Colonial Collections Datahub, als nieuwe digitale onderzoekstool. Na een gezamenlijke lunch, maakt Farida Nabibaks met een korte performance en een belichaamde reflectie de slavernijgeschiedenis invoelbaar. Daarna wordt het gesprek voortgezet vanuit diverse perspectieven over de doorwerking van de gedeelde geschiedenis van kastelen en buitenplaatsen in de huidige samenleving, en kijken we naar de toekomst. Het programma sluit af met Spoken Word en een poëtische samenvatting.
De aanleiding van deze bijeenkomst is de geschiedenis van koloniale rijkdommen, maatschappelijke macht en eigendom of verbinding met plantages met tot slaaf gemaakten die vaak schuilt achter de pracht en praal van de zeventiende- en achttiende-eeuwse buitenplaatsen. Met deze bijeenkomst willen de RCE en de NKS deze gedeelde geschiedenis onder de aandacht brengen, verder onderzoek agenderen, en samenwerking bevorderen om dit Nederlandse erfgoed te dekoloniseren.
Deelname is kostenloos. Aanmelden kan via een mail o.v.v. ‘kastelen en buitenplaatsen’ naar Leonie Wingen via l.g.wingen@cultureelerfgoed.nl.
10.00 Inloop met koffie en thee
10.30 Welkom
10.40 Keynote ‘Slavernijgeschiedenis in de publieke ruimte’ – Peggy Brandon
11.10 In gesprek over onderzoek en erfgoed met panel en publiek
Peggy Brandon, lid Raad van Toezicht Paleis ‘t Loo, voormalig kwartiermaker Slavernijmuseum en directeur Mocca, expertisecentrum cultuuronderwijs
Henrick van Asch van Wijck, directeur Landgoed Prattenburg en voormalig diplomaat
Jessica de Abreu, medeoprichter en hoofd onderzoek en collectie van The Black Archives, antropoloog en mensenrechtenverdediger
12.10 De Koloniale Collecties Datahub – Camiel de Kom, digitaal Erfgoedcoach (RCE)
12.30 Lunch
13.30 Korte performance en embodied reflection – Farida Nabibaks
14.00 In gesprek over doorwerking van het verleden in het heden
Farida Nabibaks, initiator en artistiek leider Reframing HERstory Art Foundation, filosoof van gedragswetenschappen en researcher bij het KITLV
Sherlien Sanches, adviseur internationale erfgoedsamenwerking en voorzitter Inheems Kenniscentrum Internationaal
Surya Nahumury, creatief producent, community builder en initiatiefnemer van platform Speak Up World
Dunja Colman, kunsthistoricus en adviseur voor culturele en erfgoedorganisaties met een specialisatie in identiteit en hedendaagse diasporacultuur
15.15 Spoken Word en poëtische samenvatting – Tyler Koudijzer, spoken word artist
15.30 Borrel
17.00 Einde
Het programma en de gesprekken worden geleid door Hodan Warsame, moderator, anti-oppressie adviseur en trainer, en programmamaker bij het Nationaal Museum van Wereldculturen.